THỐNG KÊ TỈNH TUYÊN QUANG TỔ CHỨC TẬP HUẤN HƯỚNG DẪN XÂY DỰNG KẾ HOẠCH PHÁT TRIỂN KINH TẾ - XÃ HỘI, KỊCH BẢN TĂNG TRƯỞNG HẰNG NĂM CHO CÁC XÃ, PHƯỜNG

Trong các ngày từ 13 đến 15/10/2026, Thống kê tỉnh Tuyên Quang tổ chức 02 đoàn công tác đi triển khai hội nghị tập huấn hướng dẫn UBND các xã, phường xây dựng kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội, kịch bản tăng trưởng hằng năm và phương pháp thu thập, tổng hợp, biên soạn hai chỉ tiêu thống kê quan trọng ở cấp xã, gồm: Tổng giá trị sản phẩm trên địa bàn và thu nhập bình quân đầu người. Đợt tập huấn nhằm nâng cao năng lực tham mưu, xây dựng kế hoạch và điều hành phát triển kinh tế - xã hội của chính quyền cấp xã trong điều kiện thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp.

Đoàn công tác thứ nhất của Thống kê tỉnh Tuyên Quang do ông Nguyễn Công Thọ, Phó Trưởng Thống kê tỉnh, làm Trưởng đoàn, tổ chức các hội nghị tập huấn cho đại diện UBND các xã, phường thuộc địa bàn phụ trách của 8 đơn vị Thống kê cơ sở, gồm: Yên Minh, Đồng Văn, Hà Giang, Vị Xuyên, Bắc Mê, An Tường, Yên Sơn và Sơn Dương.

Tham dự các hội nghị có đại diện lãnh đạo Thống kê tỉnh; lãnh đạo, công chức các phòng nghiệp vụ thuộc Thống kê tỉnh; lãnh đạo, công chức các đơn vị Thống kê cơ sở; đại diện lãnh đạo UBND các xã, phường, lãnh đạo các phòng chuyên môn và công chức được giao nhiệm vụ tham mưu xây dựng kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội, thực hiện công tác thống kê tại địa phương.

Hội nghị thứ nhất tổ chức ngày 13/10/2026 tại Trung tâm hội nghị xã Yên Minh có sự tham gia của đại diện 23 xã thuộc địa bàn phụ trách của các đơn vị Thống kê cơ sở Yên Minh và Đồng Văn.

Hội nghị thứ hai tổ chức ngày 14/10/2026 tại Hội trường UBND phường Hà Giang 2 có sự tham gia của đại diện 21 xã/phường thuộc địa bàn phụ trách của các đơn vị Thống kê cơ sở Hà Giang, Bắc Mê và Vị Xuyên.

Hội nghị thứ ba tổ chức ngày 15/10/2026 tại Nhà văn hóa phường Minh Xuân có sự tham gia của đại diện 24 xã, phường thuộc địa bàn phụ trách của các đơn vị Thống kê cơ sở An Tường, Yên Sơn và Sơn Dương.

Đổi mới tư duy xây dựng kế hoạch và điều hành tăng trưởng kinh tế cấp xã

Phát biểu khai mạc các hội nghị, ông Nguyễn Công Thọ, Phó Trưởng Thống kê tỉnh, nhấn mạnh: Trong bối cảnh thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp, vai trò và trách nhiệm của UBND các xã, phường đối với công tác quản lý, tổ chức thực hiện nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội ngày càng trực tiếp và toàn diện hơn.

Chính quyền cấp xã không chỉ thực hiện các chủ trương, chính sách mà phải chủ động nắm bắt tình hình sản xuất, kinh doanh, đời sống dân cư; nhận diện tiềm năng, lợi thế, các động lực tăng trưởng và những khó khăn, điểm nghẽn trong phát triển kinh tế trên địa bàn.

Vì vậy, công tác xây dựng kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội cần được đổi mới theo hướng dựa trên số liệu thống kê và điều kiện thực tiễn của từng địa phương; xác định rõ nguồn lực, động lực tăng trưởng, nhiệm vụ, giải pháp và khả năng tổ chức thực hiện. Đặc biệt, việc xây dựng kế hoạch không thể chỉ dừng ở xác định mục tiêu tăng trưởng, mà phải làm rõ tăng trưởng đến từ ngành, lĩnh vực, sản phẩm, doanh nghiệp, hợp tác xã, cơ sở sản xuất kinh doanh và dự án đầu tư nào; khả năng đóng góp của từng động lực, thời điểm tạo ra kết quả và phương án xử lý khi một động lực tăng trưởng không đạt kế hoạch.

Theo lãnh đạo Thống kê tỉnh, một kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội có chất lượng phải trả lời được những câu hỏi cơ bản: Kinh tế địa phương đang ở đâu? Tăng trưởng sẽ đến từ đâu? Mức tăng thêm có thể đạt được là bao nhiêu? Ai chịu trách nhiệm tổ chức thực hiện? Và nếu không đạt mục tiêu thì cần điều chỉnh, bù đắp như thế nào?

Đây là yêu cầu quan trọng nhằm chuyển từ phương thức xây dựng kế hoạch mang tính định hướng sang quản lý, chỉ đạo và điều hành tăng trưởng kinh tế dựa trên dữ liệu, có dự báo, cảnh báo và giải pháp cụ thể.

Tập trung hướng dẫn ba nhóm nội dung chuyên môn trọng tâm

Trong chương trình tập huấn, các báo cáo viên của Thống kê tỉnh tập trung hướng dẫn ba nhóm nội dung chính.

Thứ nhất, hướng dẫn phương pháp thu thập, tổng hợp và biên soạn hai chỉ tiêu Tổng giá trị sản phẩm trên địa bàn cấp xã và thu nhập bình quân đầu người.

Đây là hai chỉ tiêu có ý nghĩa quan trọng trong đánh giá quy mô hoạt động kinh tế, kết quả phát triển và đời sống dân cư trên địa bàn; đồng thời là căn cứ phục vụ xây dựng kế hoạch, xác định mục tiêu và đánh giá kết quả phát triển kinh tế - xã hội hằng năm.

Đối với chỉ tiêu Tổng giá trị sản phẩm trên địa bàn cấp xã, các đại biểu được hướng dẫn xác định phạm vi hoạt động sản xuất, kinh doanh; phân loại theo ngành kinh tế; thu thập thông tin về quy mô, kết quả và biến động của từng hoạt động, từng cơ sở; tổng hợp, biên soạn theo phương pháp thống kê thống nhất.

Đối với chỉ tiêu thu nhập bình quân đầu người, nội dung hướng dẫn tập trung vào việc xác định đúng đối tượng, nguồn thu nhập, thời kỳ tham chiếu, phương pháp thu thập và tổng hợp thông tin, bảo đảm tính đầy đủ, khách quan và tránh bỏ sót hoặc tính trùng.

Đặc biệt, lãnh đạo Thống kê tỉnh lưu ý việc phân biệt thời kỳ tham chiếu giữa cuộc điều tra thực hiện tại thời điểm ngày 01/3/2026 phục vụ biên soạn số liệu năm gốc 2025 và cuộc điều tra tại thời điểm ngày 01/10/2026 phục vụ cập nhật, biên soạn số liệu năm 2026 theo phương án điều tra.

Thông tin năm 2025 là cơ sở để so sánh, đánh giá biến động; trong khi thông tin năm 2026 phải phản ánh đúng những thay đổi thực tế về sản xuất, kinh doanh, việc làm và thu nhập dân cư trong năm. Không sử dụng nguyên kết quả thu thập của năm trước để thay thế cho thông tin của năm sau.

Thứ hai, hướng dẫn phương pháp đánh giá thực trạng và xây dựng kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội hằng năm ở cấp xã, phường.

Các đại biểu được hướng dẫn khai thác, sử dụng thông tin thống kê để đánh giá quy mô, cơ cấu và xu hướng phát triển kinh tế; nhận diện các ngành, lĩnh vực, sản phẩm, cơ sở sản xuất kinh doanh có khả năng đóng góp vào tăng trưởng; xác định tiềm năng, lợi thế, nguồn lực và các yếu tố có thể ảnh hưởng đến kết quả thực hiện kế hoạch. Trên cơ sở đó, UBND các xã, phường có thể xác định mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội phù hợp với điều kiện thực tế, bảo đảm tính khả thi và gắn với những nhiệm vụ, giải pháp cụ thể.

Thứ ba, hướng dẫn phương pháp xây dựng kịch bản tăng trưởng kinh tế và tổ chức điều hành theo tháng, quý.

Nội dung tập huấn tập trung làm rõ phương pháp xác định các động lực tăng trưởng, lượng hóa khả năng đóng góp của từng ngành, lĩnh vực, sản phẩm và hoạt động kinh tế; xây dựng các phương án tăng trưởng phù hợp với diễn biến sản xuất, kinh doanh, thị trường, mùa vụ, tiến độ đầu tư và khả năng huy động các nguồn lực.

Các đại biểu được hướng dẫn xây dựng kịch bản rủi ro, kịch bản cơ sở và kịch bản phấn đấu; phân bổ nhiệm vụ tăng trưởng theo tháng, quý; theo dõi, đánh giá kết quả thực hiện so với kịch bản và nhận diện sớm những chỉ tiêu có nguy cơ không hoàn thành.

Một nội dung được đặc biệt nhấn mạnh là phương pháp xác định khoảng thiếu hụt so với mục tiêu, phân tích nguyên nhân, tính toán phần nhiệm vụ cần bổ sung và đề xuất giải pháp điều hành trong các tháng tiếp theo. Qua đó, từng bước hình thành phương thức điều hành tăng trưởng theo hướng “Có mục tiêu – có số liệu – có kịch bản – có cảnh báo – có nhiệm vụ và giải pháp xử lý”.

Tăng cường trao đổi, tháo gỡ khó khăn trong công tác thống kê và xây dựng kế hoạch tại cơ sở

Bên cạnh nội dung hướng dẫn chuyên môn, các hội nghị dành thời gian để đại biểu trao đổi, thảo luận những khó khăn, vướng mắc trong quá trình thu thập thông tin, tổng hợp số liệu, xác định các động lực tăng trưởng và xây dựng kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội tại địa phương.

Các nội dung trao đổi tập trung vào phương pháp xác định nguồn tăng trưởng, cập nhật kết quả sản xuất kinh doanh, tổng hợp thông tin về doanh nghiệp, hợp tác xã, cơ sở sản xuất, hộ kinh doanh và thu nhập dân cư; cách sử dụng số liệu thống kê trong xây dựng mục tiêu, nhiệm vụ và giải pháp phát triển kinh tế - xã hội.

Thông qua hoạt động trao đổi, hướng dẫn, các đại biểu có điều kiện làm rõ hơn phương pháp chuyên môn, trách nhiệm phối hợp giữa UBND cấp xã và cơ quan Thống kê, cũng như yêu cầu bảo đảm chất lượng thông tin đầu vào phục vụ biên soạn các chỉ tiêu thống kê.

Đây cũng là dịp để Thống kê tỉnh nắm bắt những khó khăn, vướng mắc phát sinh từ thực tiễn, tiếp tục hoàn thiện nội dung hướng dẫn và tăng cường hỗ trợ chuyên môn, nghiệp vụ cho các địa phương.

Đưa kiến thức tập huấn vào thực tiễn quản lý, điều hành tại các xã, phường

Phát biểu bế mạc hội nghị, ông Nguyễn Công Thọ ghi nhận tinh thần nghiêm túc, trách nhiệm của các đại biểu và nhấn mạnh: Kết quả của đợt tập huấn không chỉ được đánh giá qua việc hoàn thành chương trình, mà quan trọng hơn là khả năng vận dụng kiến thức, phương pháp đã được hướng dẫn vào thực tiễn công tác tại từng xã, phường.

Lãnh đạo Thống kê tỉnh đề nghị UBND các xã, phường chủ động rà soát, đánh giá thực trạng phát triển kinh tế - xã hội; xác định rõ những ngành, lĩnh vực, cơ sở sản xuất và những dự án có khả năng đóng góp vào tăng trưởng; xây dựng kế hoạch và kịch bản tăng trưởng hằng năm có căn cứ, phù hợp với tiềm năng, lợi thế và điều kiện thực tế của địa phương.

Đồng thời, cần phân công rõ trách nhiệm theo dõi từng lĩnh vực, từng động lực tăng trưởng; tổ chức đánh giá kết quả thực hiện theo tháng, quý; kịp thời phát hiện nguy cơ không đạt mục tiêu và chủ động đề xuất giải pháp điều chỉnh, bù đắp phù hợp.

Đối với các phòng chuyên môn và công chức được giao nhiệm vụ tham mưu, cần chủ động nghiên cứu, vận dụng các phương pháp đã được hướng dẫn; tăng cường phối hợp với các cơ quan, đơn vị, thôn, tổ dân phố và các tổ chức, cá nhân có liên quan để cập nhật thông tin về hoạt động sản xuất, kinh doanh trên địa bàn.

Trong công tác phối hợp biên soạn hai chỉ tiêu thống kê cấp xã, UBND các xã, phường cần tạo điều kiện triển khai các cuộc điều tra theo phương án được phê duyệt; phối hợp rà soát địa bàn, xác định đối tượng, cung cấp và xác minh thông tin, bảo đảm số liệu trung thực, khách quan, đầy đủ và kịp thời.

Đối với các phòng nghiệp vụ thuộc Thống kê tỉnh và các đơn vị Thống kê cơ sở, tiếp tục tăng cường hướng dẫn nghiệp vụ, hỗ trợ địa phương trong quá trình thu thập, kiểm tra, xử lý và sử dụng thông tin thống kê; kịp thời tổng hợp, giải đáp khó khăn, vướng mắc phát sinh trong quá trình triển khai.

Lãnh đạo Thống kê tỉnh cũng khẳng định, UBND các xã, phường chịu trách nhiệm xây dựng và tổ chức thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội trên địa bàn; cơ quan Thống kê có trách nhiệm cung cấp thông tin, hướng dẫn phương pháp và hỗ trợ phân tích, đánh giá theo chức năng, nhiệm vụ được giao.

Đợt tập huấn diễn ra từ ngày 13 đến ngày 15/10/2026 là hoạt động chuyên môn có ý nghĩa thiết thực, góp phần nâng cao nhận thức, năng lực và kỹ năng của đội ngũ lãnh đạo, công chức cấp xã trong công tác xây dựng kế hoạch, kịch bản tăng trưởng và sử dụng thông tin thống kê phục vụ quản lý, điều hành.

Thông qua đợt tập huấn, Thống kê tỉnh Tuyên Quang tiếp tục khẳng định vai trò đồng hành cùng chính quyền cơ sở, hướng tới mục tiêu nâng cao chất lượng thông tin thống kê, đổi mới phương thức xây dựng kế hoạch và điều hành phát triển kinh tế - xã hội dựa trên dữ liệu, có dự báo, cảnh báo và giải pháp cụ thể, góp phần thực hiện hiệu quả các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh trong giai đoạn 2026–2030.

                                                           Trương Thị Mỹ Linh

Phó phòng Thống kê Công nghiệp và Xây dựng